Şərqi Avropa ukraynalı qaçqınların mümkün yeni dalğasına hazırlaşır - Reuters

Ukraynadan olan qaçqınların sayının artması Rusiyanın qışa hazırlıq dövründə Ukraynanın enerji infrastrukturuna növbəti zərbələrinə səbəb ola bilər. Rusiyanın qış ərəfəsində Ukraynanın elektrik şəbəkəsinə və istilik stansiyalarına hücumu nəticəsində Şərqi Avropa ölkələri mümkün ukraynalı qaçqın dalğasına hazırlaşır.

Reuters yazır ki, Rusiya qoşunları Ukraynanın enerji infrastrukturunu raketlər və pilotsuz təyyarələrlə vurur, buna görə də Slovakiya və Macarıstan kimi Şərqi Avropa ölkələri yaxın aylarda axın etməyə hazırlaşır. 

Təxminən 6,9 milyon insanın Ukraynada məcburi köçkün olduğu və çətin şəraitdə yaşadığı güman edilir.

Bu payızda Ukraynadan gələn qaçqınların sayında nəzərəçarpacaq artım müşahidə olunmayıb, lakin xeyriyyə təşkilatları deyir ki, indi sərhədlər arasında hərəkətin artması əlamətləri var və hazırlıqları gücləndirirlər. 

"Artım hiss olunur və gözlənilir. İndi bu, 15%-dir. Bizə artıq Koşitsedə olan və hələ də Ukraynada olan ailə üzvləri və tanışları üçün yaşayış yeri axtaran insanlardan zənglər alırıq", - deyə yardım koordinatoru Roman Dohoviç bildirib.

Qeyd olunur ki, son həftələr Koşitsedə hər gün təxminən 60 nəfər qəbul edilir, lakin lazım gələrsə, 48 saat ərzində onların sayını 1000-ə çatdırmağa hazırlaşırlar.

Macarıstanda, Macarıstan İslahatçı Kilsəsi xeyriyyə təşkilatının sözçüsü Zofia Dobys-Lutskie, Rusiyanın Ukrayna şəhərlərini bombardmanlarını gücləndirməsindən sonra sərhəd yaxınlığındakı Zahony dəmir yolu stansiyasına gündəlik gələnlərin sayının 10 dəfə artaraq 300-500-ə çatdığını deyib. Ancaq bu, hələ də yazda görülən gündə 1000-dən aşağıdır. Lakin Ukraynada elektrik enerjisi çatışmazlığının yaxın həftələrdə gələnləri artıracağı gözlənilir.

Slovakiya hökumətinin fövqəladə hallar planı Ukraynanın cənub və şərqində temperaturun aşağı düşməsi və davam edən şiddətli döyüşlər səbəbindən üç ay ərzində 700 minədək insanın gəlməsini nəzərdə tutur.

"Ukraynada çoxlu sayda məcburi köçkün müvəqqəti olaraq qış üçün uyğun olmayan şəraitdə yerləşdirilib. Münaqişənin daha da gərginləşməsi də riskdir", - planda deyilir.

Polşanın Przemysl şəhəri, Rusiyanın tammiqyaslı işğalının başlanmasından bəri ən sıx qaçqın keçid məntəqəsi indiyə qədər əsasən sakit idi. "Biz qışa hazırlaşmalıyıq, bunun çətin ola biləcəyini çoxdan güman etmişik və qaçqınların yeni dalğasına hazır olmalıyıq. Biz daim gigiyena məhsulları və ərzaq ehtiyatı saxlayırıq", - Przemysl şəhər şurasından Vitold Volçik bildirib. Caritas Slovakia xeyriyyə təşkilatı keçən qışda kifayət qədər çadır və yataq çantaları olduğunu, lakin hökumətin töhfələrinin azaldığını və kifayət qədər ərzaq ehtiyatının olmadığını bildirib.

BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının məlumatına görə, hazırda 4,5 milyona yaxın ukraynalı qaçqın Avropa ölkələrində müxtəlif müdafiə sxemləri altında qeydiyyatdadır, onların çoxu Aİ ölkələrində - Slovakiya, Polşa, Macarıstan və Rumıniya ilə həmsərhəddir.

Sorğulara görə, ümumilikdə müharibə səbəbindən evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalan ukraynalıların 85%-i evlərinə qayıtmaq niyyətindədir. Ötən həftə Kiyevə səfərindən sonra Çexiyanın daxili işlər naziri Vit Rakusan bildirib ki, Avropada qalmaq üçün qeydiyyatdan keçən qaçqınların təxminən beşdə biri Ukraynaya qayıdıb. Lakin onların bəziləri sərt qış şəraitinə görə yenidən Avropaya gələ bilər.

Bu arada Avropa Komissiyası ukraynalı qaçqınların qəbulu və müdafiəsi qaydalarını daha bir il uzadacaq. Aİ-də müdafiə axtaranların uzun sığınacaq prosedurundan keçməsinə ehtiyac yoxdur. Ukraynalıların sosial müavinətlər, təhsil, mənzil və iş icazələri almaq hüququ da var.